Je staat in de supermarkt voor een schap vol olijfolie. De ene fles kost nog geen vijf euro, terwijl een andere moeiteloos twintig euro of meer kost. Op het etiket staan termen als extra vierge, koudgeperst, eerste persing en zelfs de naam van één specifieke olijfgaard. Maar proef je dat prijsverschil eigenlijk terug?
Niet elke olijfolie is hetzelfde
Olijfolie wordt gemaakt door olijven te persen. Bij een goede extra vierge olijfolie gebeurt dat zonder hoge temperaturen of chemische bewerking. Daardoor blijven veel geur- en smaakstoffen behouden.
Dat betekent overigens niet dat iedere extra vierge olijfolie hetzelfde smaakt. De ene is fris en grassig, de andere juist zacht en boterachtig. Sommige soorten hebben een licht peperige afdronk, terwijl andere juist mild zijn.
Wanneer merk je echt verschil?
Gebruik je olijfolie om groenten te bakken of een saus te maken, dan verdwijnen veel subtiele smaakverschillen tijdens het verhitten. Voor dagelijks koken voldoet een goede, betaalbare extra vierge olijfolie vaak prima.
Heel anders wordt het wanneer de olie niet wordt verhit. Denk aan:
- een salade;
- versgebakken brood;
- bruschetta;
- burrata of mozzarella;
- gegrilde groenten;
- een kom dampende soep met een scheutje olijfolie als finishing touch.
Juist dan proef je de kwaliteit veel beter.
Duur betekent niet automatisch beter
Een hogere prijs kan verschillende oorzaken hebben. Kleine oogsten, handmatige pluk, bijzondere olijven of een specifieke herkomst maken een olie vaak duurder. Dat kan een uitstekende olie opleveren, maar een hoog prijskaartje is geen garantie voor een betere smaak.
Er zijn ook betaalbare olijfoliën die verrassend goed scoren in smaaktesten. Andersom bestaan er luxe flessen die vooral mooi ogen op het aanrecht.
Waar let je op in de winkel?
Wil je een goede fles kiezen, kijk dan niet alleen naar de prijs.
Let bijvoorbeeld op:
- de vermelding extra vierge;
- een oogstjaar of productiedatum;
- een donkere glazen fles of blik, zodat de olie beter beschermd is tegen licht;
- een herkomst die duidelijk wordt vermeld.
Een olijfolie die al jaren in een fel verlichte winkel staat, zal meestal minder fris smaken dan een recent gebottelde olie.
5 termen op een olijfoliefles uitgelegd
Extra vierge
De hoogste kwaliteitsklasse. De olie is mechanisch gewonnen en heeft een zeer lage zuurgraad, waardoor geur en smaak optimaal behouden blijven.
Koudgeperst
De olijven zijn verwerkt bij een lage temperatuur. Zo blijven aroma’s en smaak beter behouden.
Eerste persing
Een term die je nog regelmatig ziet, maar bij moderne productie zegt hij weinig. Vrijwel alle extra vierge olijfolie wordt tegenwoordig in één keer mechanisch gewonnen.
Single Estate
De olijven zijn afkomstig van één olijfgaard of één producent. Dat kan zorgen voor een herkenbare, consistente smaak.
Beschermde herkomst (BOB/BGA)
Sommige olijfoliën dragen een Europees kwaliteitskeurmerk. Dat betekent dat de olie afkomstig is uit een specifiek gebied en volgens vastgestelde regels is geproduceerd.
Heb je echt een dure fles nodig?
Voor de meeste thuiskoks is het antwoord: nee.
Een praktische aanpak is om twee soorten in huis te hebben. Een betaalbare extra vierge olijfolie voor dagelijks koken en bakken, en een kleinere fles van hogere kwaliteit voor gerechten waarbij de olie echt mag opvallen.
Zo haal je het meeste uit beide zonder dat je onnodig veel uitgeeft.
Conclusie
Een dure olijfolie kan absoluut beter smaken, maar alleen wanneer die smaak ook de kans krijgt om naar voren te komen. Bij bakken merk je het verschil vaak nauwelijks. Bij een salade, een stuk brood of een bord pasta kan een goede olijfolie juist nét dat beetje extra geven.
De beste olijfolie is uiteindelijk niet per se de duurste, maar degene die past bij het gerecht dat je maakt.
Zo blijft olijfolie langer lekker
Olijfolie houdt niet van licht, warmte en zuurstof. Met een paar eenvoudige gewoontes blijft de smaak veel langer behouden.
- Bewaar de fles op een koele, donkere plek, bijvoorbeeld in een keukenkastje.
- Zet olijfolie liever niet naast het fornuis. Door de warmte veroudert de olie sneller.
- Sluit de dop na gebruik altijd goed af.
- Kies bij voorkeur voor een donkere glazen fles of een blik. Die beschermen de olie beter tegen licht.
- Koop liever een kleinere fles die je binnen enkele maanden opmaakt dan een grote fles die lang geopend blijft staan.
Een geopende fles is niet meteen bedorven, maar de frisse, fruitige smaak neemt na verloop van tijd wel langzaam af. Daarom is het zonde om een goede olijfolie jarenlang in de kast te laten staan.
